Normalde kadının yumurtalıklarında her ay bir yumurta hücresi gelişir, olgunlaşır ve ortalama adetinin 12.-14. günleri arasında ovulasyon (yumurtlama-çatlama) meydana gelir. Bazı kadınlarda bu gerçekleşmez ve buna duruma "Anovulasyon" adı verilir, ve bu durum genellikle adet düzensizliklerine yol açar. Bu kadınlarda adet araları uzar (oligomenore), bazen de 6 aydan daha uzun süreyle adet göremedikleri olur (amenore). Adet gördüklerinde bol ve uzun kanamalar gözlenir. Polikistik Over Sendromu adı verilen şeklinde oligomenore, vücutta kıllanma artışı, kısırlık, kilo artışı gözlenmektedir. Ultrason ile bakıldığında bu kadınların yumurtalıklarında çok sayıda küçük kistler vardır.
Gelişmekte olan folikül içerdeki yumurta hucresi(oosit) ve folikül çatlaması ile yumurta hücresinin dışarı çıkışı görülmektedir.
Ovulasyon problemleri için hangi tetkikler yapılır?
Genelde önceki adet düzeninin ayrıntılı bilinmesi ovulasyon kusurunun olup olmadığı konusunda fikir verebilir. Adetin belirli günlerinde yapılan hormon tahlilleri ve yumurtalıkların ultrason ile incelenmesi bilgi vermektedir. Bazı durumlarda rahimden biopsi alınarak endometrium dokusu incelenmektedir.
Hastanın adetinin 3. günü yapılan hormon tetkikleri herhangi bir hormanal bozukluk olup olmadığı hakkında bilgi verir. FSH ile LH hormonu arasındaki oranın LH lehine dönmesi, PRL (prolaktin) hormonunun normalin üzerinde salgılanması (hiperprolaktinemi), tiroid hormonlarının az (hipotiroidism) veya fazla salgılanması (hipertiroidism), böbrek-üstü bezi hormonlarının salgılanmasındaki bozukluklar yumurtlama mekanizmalarını olumsuz yönde etkilemektedir.
Bir kadında ovulasyon olup olmadığı ise ultrason ile takip edilebildiği gibi, vücut ısısı ölçümleri ve adetin 21. günü ölçülen progesteron hormonu seviyesine bakarak anlaşılabilir.
